De Mat ’24 mC 9002 “Jaap” is één van de oudste nog bestaande elektrische treinen van Nederland. De motorwagen werd in 1924 gebouwd door J.J. Beijnes in Haarlem, als onderdeel van de eerste generatie elektrische treinen van de Nederlandse Spoorwegen. Bij aflevering kreeg de wagen een crème-groene kleurstelling, die kenmerkend was voor de eerste elektrische treinen van de jaren twintig.
De 9002 behoorde tot het type Materieel ’24, beter bekend als de “Blokkendoos”. Deze bijnaam ontstond door de hoekige vorm van de trein, in tegenstelling tot de latere stroomlijntreinen. De motorwagen had oorspronkelijk een doorloopkop, zodat personeel en reizigers tussen gekoppelde rijtuigen konden doorlopen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog liep de mC 9002 zware schade op in de spoorwegstaking van 1944-1945. Na de oorlog werd de wagen hersteld en opnieuw in dienst gesteld. Daarbij kreeg hij het nieuwe nummer mC 9452. Anders dan veel andere Blokkendozen bleef deze wagen nog jarenlang als motorwagen actief, terwijl veel soortgenoten werden verbouwd tot getrokken rijtuigen zonder eigen aandrijving.
In 1966 begon een tweede leven voor de wagen. Hij werd verbouwd tot motordienstwagen 169 306 en kreeg daarbij een dichte kop, afkomstig van een andere Blokkendoos. Kort daarna werd de wagen vernummerd naar 978 2 800. Vanaf 1968 werd hij ingezet als wegleerrijtuig voor machinisten en ander spoorwegpersoneel, onder het nummer 978 1 500. In die periode ontstond ook de bijnaam “Jaap”, vernoemd naar beheerder en spoorliefhebber Jaap Mol.
Toen de wagen in 1981 buiten dienst werd gesteld, bleef hij behouden dankzij diezelfde Jaap Mol, die hoopte dat de trein ooit gerestaureerd kon worden. In 1990 werd de wagen overgedragen aan de hobbyclub van de hoofdwerkplaats Haarlem. Daar begon een langdurige restauratie, waarbij de wagen volledig werd teruggebracht naar de oorspronkelijke uitvoering uit 1924. De dichte kop werd weer vervangen door een doorloopkop en de originele crème-groene kleur keerde terug. Sinds 1996 rijdt de mC 9002 weer in zijn historische uiterlijk op het Nederlandse spoor.
Sinds eind 2021 is de mC 9002 eigendom van Stichting 2454 CREW. De wagen werd in april 2022 overgebracht naar Roosendaal, waar de stichting begon met werkzaamheden om hem opnieuw volledig rijvaardig te maken. Eind 2022 reed “Jaap” weer op eigen kracht en in 2023 volgden langere testritten door heel Nederland, waaronder een rit van Roosendaal naar Groningen en terug. Daarmee bewees de bijna honderd jaar oude motorwagen dat hij nog altijd in staat is grote afstanden af te leggen.
In 2024 vierde “Jaap” zijn honderdste verjaardag. Daarmee is de trein niet alleen één van de oudste rijvaardige elektrische treinen van Nederland, maar ook een bijzonder stuk spoorwegerfgoed dat dankzij de inzet van onze vrijwilligers behouden is gebleven.
Met 88 zitplaatsen en een authentieke sfeer uit 1924 een prachtig voertuig voor bruiloften of kleine feestjes, informeer naar de mogelijkheden!
